شمارۀ (46)   ، شنبه   28 جدي 1387 هـ . ش ، مطابق به 20 محرم الحرام 1429 هـ . ق  سال دوم

بو سان ده كي موضوع لر بولردن عبارت دير :

  باش مقاله

 محيط زيست و عوامل مؤثر در آلودگي آن

 قطعه و نمونة شعري از پروين اعتصامي

 جابر ابن حيان

 آيا پيش از صرف غذا و بعد از آن ميتوان فكر كرد؟

علت فقدان اتمسفر ماه چيست و چه آثاري دارد؟

واكسيناسيون چرا مهم است؟

توضيح واژه هاي مهم فلسفي – سياسي

مقياسات و واحد ها آيا ميدانيد ؟

جالب و خواندني

     باش مــــقاله?:

     باله دنياگه كيلگن دن كيين برچه نيرسه لرني  اورگنش گه آديم باسه دي. جسماني و معنوي يوكسلش دن سونگره بيرين ،كيين كلمه لرني تلفظ ايتش گه باشليدي . ليكن تا بيش ياشي گه چه اوغري ليك ني بيلميدي اگر بير نيرسه ايستسه او نينگ آليش اوچون خشونت،يوكسك سيس و زومليك بيلن آلماق اوچون حركت قيله دي . روانشناس عالم لر نينگ فكريچه بيش ياش باله لرحياتي اوچون بير حساس باسقچي حساب له نه دي . باله بو ياش گه هر زمان دن كوب اختروچي بوليب و اوزي دن، فرقلي فرقلي حركت لر ني كورسه ته دي و بو حركت لر دن بيري ،بعضي نيرسه لر ني ياشيريش دير. و بو وقت لر گه اوندن،تقليد ( باشقه لر ني فعل و عملي گه اوخشش عمل ني تكرار لش ) كوپراق كورينه دي. و شو ياش باله لر اوچون بير حساس وقت حساب له نه دي ،اگر آته آنه لر دقت قيلمه سه لر،بو اشيا لر ني ياشيرشي اونگه عادت گه تبديل بوليب و اونينگ اوغري ليگ فعلي ني­اورگه نيشي گه سبب بوله دي .اگر بير باله كورسه كه آنه يا باشقه عايله اعضا لري بيرنيرسه نينگ ياشيرسه ، او هم ياشــــيريش واوغــــري ليگ ني اورگه نيب و بو­عادت اونيگ باشيگه قاله دي .آنه آته لر بعضي بير، ييم و تاتلي ذات لر ني بير باله دن ياشيريب و باشقه بير باله گه بيرسه لر،باشقه باله لر اونينگ حقيده معلومات آليش اوچون آز كوب اره ماق گه اقدام قيليش لري ممكن.و شو توجه سيز ليگ لر باله لر ني اوغري بوليش و اونگه عادت قيليش گه سبب بوله دي.

  محيط زيست و عوامل مؤثر در آلودگي آن

      بهتر است نخست از محيط تصويري در ذهن داشته باشيم كه محيط زيست به كدام محيطي اطلاق ميشود؟

      بطور اجمالي ميتوان گفت هر آنچيزي كه در ماحول انسان وجود داردو بطور مستقيم و غير مستقيم در تأ مين شرايط و ضرورت هاي زنده گي انسان دخيل باشد ،محيط زيست ناميده ميشود .در اين جا فقط به بخش عمدة آن اشاره ميشود  كه عبارت اند از : محل بود و باش(زمين) ،هوا ،آب و آنچه كه در ارتباط به زمين قرار دارد. بهتر است آنچه كه در سرنوشت حيات انسان دخيل است و آلودگي آن باعث برهم خوردن اعتدال وجود و سلامت انسان ميشود توجه بيشتر مبذول گــــردد.مانند زمين ،آب و هوا  و اجزا و داشته­ ها ي آن. توجه به پاكي جاده ها و راه هاي عبور و مرور در تعاليم والاي اسلامي جامع و همه گير بوده تمام زواياي حيات انسان را احتوا مينمايد .پيامبر بزرگوار اسلام، نشستن بر سر راه عبور و مرور مردم را منع قرار داده و تأكيد داشته اند كه از هر گونه آزار و اذيت مردم جلوگيري شود.و پيوسته در پاكي و صفايي محيط زيست تأكيد نموده اند . كه اين امر بايد سرمشق زنده گي ما گردد .حفاظت از محيط زيست وظيفه هرانسان با احساس است .        

بهترين شما كساني هستند كه با زن و فرزندان خود بهترين  رفتار را داشته باشند و من براي خانواده ام از همة شما بهترم. 

( حديث شريف)                                                                                  

قطعه : نوعي شعري را گويند كه بيت اول آن مُصَرع نبوده ومصرع هاي_دوم ابيات آن باهم همقافيه باشد .اينك قطعه اي پروين اعتصامي كه به شكل مناظره سروده شده است .                      

مــست و هــــوشيار

     محتسب مستي به ره ديد و گريبانش گرفت 

مست گفت:­ اي دوست­اين پيراهن ­است­افسار نيست  

گفت: مستي، زان سبب افتان و خيزان مي روي        

گفت: جــــرم راه رفـتن نيست، ره همــــوار نيست 

گفت :مِي بايد تو را تا خــــانة قاضــــــي برم       

گفت : رَو صبح آي، قاضي نيــــمه شب بيدار نيست

گفت نزديك است والي را سراي آنجا شويم      

گفت : والي از كـــــــجا در خانة خــــــمار نيست 

گفت تا داروغه را گوييم در مـسجد بِخواب       

 گفت :مسجد خـــــــــــوابگاه مردم بـد كار نيست  

گفت : از بهر غرامت جــــامه ات بيرون كنم       

گفت پوسيده است جز نقـــــشي زپود و تار نيست 

گفت : آگه نيستي كز سر در افـــــتادت كلاه       

گفت : در سر عــــقل بايد ،بي كلاهــي عار نيست 

گفت : مَي بسيار خوردي زان چنين بيخود شدي       

گفت: اي بيهــــــوده گو ،حرف كم و بسيار نيست            

گفت:بايد حد زند هـــوشيار مردم ،مست را          

گفت: هشياري بيار ، اينجا كسي هشيار نيست  

قصوااظافركم ،ترجمه :  ناخن هايتان را كوتاه كنيد

(حديث شريف)  

مقياسات و واحد ها

   در سيستم متريك ،واحد طول متر(m) است . كه مساوي يك چهل ميليونيم طول هر نصف النهار كرة زمين ميباشد.

   يك متر= 100 سانتيمتر(cm)= 1000 ميليمتر(mm) است.

   اضعاف متر :

دكا متر(Dm) = 10 متر      ، هكتو متر (Hm) = 100 متر  كيلو متر (Km) =  1000  متر

اجزاي متر:

 دسيمتر  (Dm) =   متر  ، سانتيمتر(‍Cm) =  ،ميليمتر (mm) =   متر

سيستم غير متريك :

يك ميل = 347/1609  متر . 

يك يارد =3 پا =  36اينچ = 44/91  سانتيمتر .

يك اينچ = 54 /2 سانتيمتر .

يك فوت = يك پا = 48 / 30 سانتيمتر

يك ذرع = 104  سانتيمتر

جالب و خواندني

     بلند قد ترين انسان معاصر شخصي بوده بنام روبرت پرشيگ كه قد وي 70/2 متر بوده ، اين شخص در پانزدة ژوئيه سال 1940 در ميشيگان وفات يافت در حال حاضر شخصي بنام آلبرت يوهان كرامر هلندي داراي قد معادل 54/2 ميباشد بلند قد ترين زن تاريخ خانمي بوده است بنام ماريان وهد كه 55/2 متر قد داشته وي متولد سال 1866 بوده است .      همچنان پر اولاد ترين ماد خانمي بوده بنام فئودور واسليت كه 29 بار باردار شده و 69 فرزند بدنيا آورد . خانمي بنام بتي هال كه 94 سال دارد كه تعداد فرزندان و نوه ها و فـرزندان نوه هاي او    256 نفر ميباشند .  

واكسينا سيون چرا مهم است ؟ 

     واكسين انسان را در برابر امراض خطرناك محافظت مينمايد. هر طفل به واكسين شدن نياز دارد ،زنان حامله بايد براي حفاظت خود و نوزاد شان واكسين شوند. براي تطبيق واكسين ها و تكميل دورة آن بايد به نزديكترين مراكز صحي و كلينيك ها مراجعه نموده و به توصيه هاي كارمندان صحي توجه جدي نمود .بر اساس احصائية اداره يونيسف سالانه حدود يك اعشاريه هفت مليون طفل از اثر بيماري ها ميميرند كه توسط واكسين ها قابل وقايه ميباشند.

آيا مــــيدانيد ؟

   * بزرگترين پستادار خاك زي فيل است كه وزن آن تا 5/6 تن ميرسد.

   * كوچكترين پستادار نيز موشي است بنام دراز پوزه كه فقط 4 سانتي متر  طول دارد .

   * سريع السير ترين حيوان يوز پلنگ است كه سرعت آن تا 145 كيلو متر در ساعت رسيده است.

   * بزرگترين گوشتخوار آبي نهنگ ماهي است (8/19 متر درازا) و بزرگترين گوشتخوار خشكي خرس قهوه اي آلاسكا است كه(725 كيلو گرام وزن دارد.

   * عجيب ترين پستادار زمين كانگورو است.

   * طولاني ترين دوره حاملگي پستانداران در فيل هندي است كه دوسال يكماه حامله ميشود.

   * بزرگترين پرندة روي زمين شتر مرغ است اما قادر به پرواز نيست ،نوعي از آن  پرنده يافت شده كه 5/156 كيلو گرام وزد داشته است .

   * طولاي ترين عمر در بين پرنده گان ازكلاغ است كه تا صد سال عمر ميكند و طوطي تا 73 سال عمر ميكند.

جــــابر بن حيان 

        جابر بن حيان كه در زبان لاتين Jabir ناميده شده از دانشمندان بزرگ عرب است كه در سال 721  م برابر با 100 هجري متولد شد بيشتر عمرش را در كوفه و بغداد گذرانيد . تجربيات و نظريات او اثر  مهمي در علم كيميا قرون وسطيداشت  تئوري معروفش گوياي اين حقيقت است كه فلزات پست تر ميتواند بصورت فلزات عالي تر درآيند  . نوشته هايش كه بالغ بر بيست ودو جلد ميشود از قرن چهادره به بعد در اروپا و آسيا  به عنوان اصول علم كيميا مورد مطالعه قرار گرفت و راجر بيكن آنها را تدريس ميكرد . جابر بن حيان در سال 776 ميلادي در گذشت

آيا پيش از صرف غذا يا بعد از آن ميتوان بهترفكر كرد ؟

وقتي كه غذاي نسبتاءً سنگيني صرف شده باشد دستگاه هاي گوارشي بيشتر از حالت معمولي به دريافت خون نياز دارند . در اين شرايط بطور كلي بدن به فعاليت دستگاه هاي گوارشي (در مقايسه با فعاليت هاي ديگر بدن) حق تقدم قائل است . معمولاً هرانسان بعد از صرف غذاي نسبتاً سنگين احساس نوعي كودني و ركود ميكند و فكرش براي فعاليت كافي آماده گي ندارد . به اين علت است كه بسياري از اشخاص مخصوصاً آناني كه مشاغل فكري دارند خود را عادت ميدهند كه بين روز غذاي سبك تري صرف كنند تا در كار فكري بعد از ظهر شان اثر منفي نداشته باشد  

علت فقدان اتمسفر ماه چيست و چه آثاري دارد؟

       چون نيروي جاذبة ماه كم است لذا نميتواند ،ذرات گاز هاي تشكيل دهندة اتمسفر را پيرامون خود نگه دارد . احتمال مي دهند كه ماه در ابتدا داراي اتمسفر رقيقي بوده است ولي چون در دوران قبل از انجماد حرارت سطح آن زياد و حركات موليكولي گاز هاي اتمسفر آن سريع بوده اند ، كمبود جاذبة ماه قادر به نگهداري آن نشده و اتمسفر خود را از دست داده است . به علت عدم وجود اتمسفر براي كره ماه فلق و شفقي وجود ندارد و يا با نگاه از روي ماه نميتوان شاهد چشمك زدن ستارگان بود . همچنين اختلاف سايه و روشنايي روز در سطح ماه قابل مقايسه با سايه و روشني سطح زمين نيست در روي ماه سايه هاي بسيار بزرگ و سطوحي كه در معرض روشنايي هستند خيلي روشنتر و خيره كننده تر هستند . در روي سطح ماه سكوت مطلق حكمفرماست زيرا اتمسفري كه واسطة ايجاد و انتقال امواج صوتي باشد وجود ندارد . همچنين سطح ماه به علت نداشتن پوششي(نظير اتمسفر زمين)همواره بدون حفاظ در معرض بمباران مستقيم سنگ هاي آسماني و اشعة گوناگون است و از نظر نبودن فشار جو شرايط فضاي خالي را دارد كه  درآن مايعات فوراًجوشيده وبه بخار تبديل ميشود و چيزي براي تنفس موجود نيست.  

توضيح واژه هاي مهم فلسفي- سياسي :

 * اريستو­كراسي : قرار دادن قدرت و حكومت در دست اشراف ،

*آنارشيسم :هرج و مرج خواهي آشوب طلبي ، اعتقاد به عدم وجود حكومت در جامعه ،*پوليتيك :علم سياست و تدبير انديشيدن ،

* تاكتيك : شيوه و فنون عمليات(جنگي) ،

* دگماتيسيم:  فلسفة جزم و يقين ،

* دياليكتيك : مباحثه و جدل بررسي و روشن ساختن مطلبي به وسيلة منطقي

*رئاليسم : واقعيت گرايي ،

 *راديكاليزم : خواهان تغييرسيستم و نظام اجتماعي و تحول در آنها،

* رومانتيزم : جلوه گر ساختن به نحو دل انگيز و خاطره انگيز    

*سكولاريسم : اعتقاد به اصالت اموردنيوي و رد غير آن، 

*كودتا : تغيير ناگهاني رژيم و بدست گرفتن قدرت توسط عدة ديگر.