شمارۀ 1 (52)   ، شنبه 1ول حمل 1388 هـ . ش ، مطابق به21 مارچ 2009 ميلادي  سال سوم

نوروز همان مادر كهنسالي است كه هرسال يكبار با چادر سبزينة خويش  بديدارفرزندانش ميآيد.  

نوروز از مراسم بسيار كـــهن مـــردم ماست. اگـرچه در اوستا از نوروز نامى ذكر نشده، ولى برخى از كتابهاى دينى پهلوى از نوروز و مــراسم ويژه آن ياد كرده‌اند. همچنان مالـــياتهاي كشورى­در روزگار ساسانيان در نوروز افتتاح مى‌شد.وحلول آن را فال نيك ميگرفتند .

آمد نوروز هم از بامداد                       آمدنش فرخ و فرخنده باد

نوروز در (اصطلاح موسيقى) يكـــى از نغـــــمات موسيقى قديم است كه به قول صفى‌الدين ارموى درمقام سه‌گاه نواخته مى‌شد، چنانچه درشعر شاعـــــــران از آن تعريف شده است منوچهري دامغاني ميگويد:

وزنى كه همه مـــطلع فتح و ظــفر آمد

ويا:

بِدان نـــــوروز را اى مرد هشيار

همى‌آيد ز چارم نغمه، هشدار

      ميلة سمنك در بهاريكي از خوشي هاي مردم ماست كه بعد از جشن نوروز در خانه ها برگزار گرديده و اطفا ل و زنان با اين سرودآنرا جشن ميگيرند : 

سمنك در جوش ما كفچه زنيم

ديگران در خواب ما دفچه زنيم

سمنك نذر بــــــهار است 

ميلة شب زنــــده دار است 

اي خوشي سال يكبار است 

سال ديـــــــــگر يا نصيب

پیام تبریکیه

انجمن فـرهنگی آيدين افغانستان و آموزشگاه عالي آيدين فارياب بمناسبت حلول سال نو تعليمي و جشن نوروز

          هيأت رهبري و اعضاي انجمن فـرهنگی آيدين افغانستان صميمانه ترين تبريكات خويش را بمناسبت ، آغازسال جديدتعـليمی 1388 هـــــجری _ شمسی ونوروزباستانی  به همه مردم مسلـــــمان ومعارف پروركشورعزيزمان افغانستان­عرض نموده و ازبارگاه خداوند منان^(ج)­سال­نیک ، پرفيض و بركت ،باسعادت تؤام با صلح و امنيت سراسري آرزومنداست .

      آموزشگاه عالي آيدين فارياب كه از مدت پنج سال بدين سو ، در پهلوي معارف اين ولا صادقانه خدمت مينمايد ،در سال جديد تعليمي نيز با پروگرام ها ،پلان ها و ميتود هاي جديد آموزشي در مكان و آدرس مشخص ديگركه عنقريب به سمع جوانان عزيز خواهد رسيد ،در خدمت هموطنان عزيز قرار خواهد گرفت . 

جاويدان باد مشعل معارف در كشور عزيز ما افغانستان

تيمور نامه :

 امير تيمور كوره گان حياتي ،حربي فعاليتلري سوزله گن نطقلري  و سياسي كوره شي حقيده حكايه قيلوچي جنگنامه اثر دير. بو كتاب 19 عصر نينگ ايكينچي يرميده ملا صلاح الدين بن ملا علا الدين خواجه ايشان تاشكندي تمانيدن يازلگن . صلاح الدين تاشكندي بو اثر ني جوده كوپ بديعي و تاريخي اثر لرگه ته يه نيب فارس تيليدن ترجمه آرقه لي يره تيگنيني ايته دي .اثر اوقيلگنده مولف اوني ايركين ايجاد ايتگني معلوم بوله دي شعري برچه لر بيلن بديعي قيليب بره تيلگن «تيمورنامه»(«تيمور جنگنامه سي») امير نيمور شجره سي و فعاليتلري و باشقه لر حقيده قيمتلي معلومات بيره دي . كتابده كيلتريلگن شعري پرچه نينگ كوپي صلاح الدين تاشكندي قلميگه منسوب. او تاريخچي عالم بولگنيدن علاوه بيوك سوز صنعتكاري هم دير.

بهاردرشعرشاعــــران

بهار در شعر شاعران جايگاه ويژه اي دارد شعرا گاه، گاهي با تشبيهات جالب و زيبا لب به توصيف بهار ميگشايند وبه آن رنگ و روي تازه ميبخشند ، كه ذيلاً نمونة چند نقل ميكنيم:

چو هر سالى بهار آيد بگـــلزار

  بهار من نيارد جــــز يكى خار 

 ويس و رامين

¯        ¯      ¯ 

درخت آنگه برون آرد بــهارى

كه بشكافد سر هر شاخــــسارى 

جوينى

¯      ¯     ¯ 

گلا و تازه بهارا تويى كه عارض تو

 طـراوت گل و بوى بهار من دارد 

¯     ¯     ¯ 

گر بهار و لاله و نسرين نرويد گومروى

 پرده بردارى بهار و لاله و نسرين من

¯      ¯     ¯

آدمـــى نيست كه عاشق نشودفصل بهار 

هر­گياهى كه به نوروز نجنبد­حطب است 

سعدي

¯     ¯     ¯

بهار تازه زسر تازه كرد لاله ســتان 

برنگ لاله مي از يار لاله روي ستان

ارزقي هروي       
مرحــــوم الحاج مولوي استاد ابوالفيض

           يكي ازسيما هاي درخشان عرصه معارف اســـــــلامي كشور ما كه ساليان متمادي عمر گرانبهاي خويشرا درراه تربيت جوانان و خدمت به وطـــــــن سپري كرده است مرحوم الحاج مولوي ابوالفيض ميباشد.مرحوم الحاج استاد ابوالفيض­درسال (1308)ه ش­درقريه يمبلاق ناحيه هفتم شهر چشم به جهان گشود تحـــصيلات ابتدايي­خويش را طور خصوصي به انجام رسانيده ودرسال(1332)شامل­مدرسه تخارستان ولايت كندر گرديده وبعد از فراگيري 4سال علوم ديني درسال 1336شامل  مدرسه ظاهر شاهي وقت(مدرسه دارالعلوم)كنوني شده ودرسال (1343)شهادت نامة فراغت راازاين مدرسه بدست آورده است مرحوم درحمل (1344)به جامعه تقديم ودرراه خدمت گذاري وترتيب اولاد وطن عملا فعاليت درسي نموده وبحيث معلم متوسطه گرزيوان مقررشد. ودر ليسه ابوعبيد،نسوان انجلاد،متوسطه چيچكتو ، تجربوي عربخانه ،متوسطه المار، نسوان تورپاختو، مدرسه عالي ابومسلم (مدرسه دارالعلوم)فعلي به تربيت اولاد وطن پرداخته ونقش خود را بعنوان يك عالم ديني درهر نوع شرايط حساس تاريخي به حسن صورت ادا نمود.مرحوم الحاج مولوي استاد ابوالفيض درمدت(44)سال خدمات رسمي خود در مكاتب ومدارس علمي هر گزاز وظايف سپرده شده خسته نگرديده وبا عشق وطندوستي پيوسته درراه خدمت به ملت ومردمش كار وپيكارنموده كه هيچگاه تاريخ معارف كشور خدمات ارزنده وفراموش ناشدني اين عالم روحاني راازياد نخواهد برد.مرحومي به عمر (80)سالگي جهان فاني را وداع گفت .

اطلاعية ادارةنشرية آيدين فارياب 

   هفته نامة آيدين فارياب كه از دو سال بدين ســـو با نشربهترين ­مطالب­علـــــمي­، ادبي­، اجتماعي ­و­فرهنگي و آموزشي در خدمت­علاقمندان خويش قـــرار دارد در سال 1388 نيز مشترك ­ميپذيرد وجه اشتراك ­يكساله دو­صد افــغاني و براي منسوبين معارف ­و محــصلان نصف قيمت ميباشد. علاقـمندان ميـــتوانند از طريق ادارات مربوطه ثبت نام نمايند .

 هفت«‌سين» در نوروز

     از مشهورترين مراسم نوروزي است، و آن گرد آوردن هفت چيز است كه نام آنها با حرف «س» آغاز گردد. از قبيل: سيب، سياهدانه، سنجد، سمارق، سير، سركه، سبزه (دانه‌هاى گندم و امثال آن كه ظــرفي كاشته و سبز ميكنند)،كه در كشور ما بنام سمــــنك ياد ميكنند.هفت‌سين را بنام هفت سبزى يا هفت سبز نيز ياد ميكنند.اين رسم بسيار كــهن به نظر ميرسد. در­برخي كشور ها در جشن عروسي نيز مرسوم است هفت قسم سبزه بوده كه بر هفت استوانه در كنار خانه به نوروز سبز ميكردندو بنام هفت سين ياد ميكنند

الهي هر­كونينك نوروز بولسين 

هميشه­طالعينگ پـيروز بولسين .

 قسمتي از مثنوي شيخ عطار نيشاپوري

 خالقا يارب به حق آنگه كه من                                هر كه را ديدم بگفت از تو سخن 

از همه نوعي خريدارش شدم                                 ياري او كـــــــردم و يارش شدم 

من خريداري زتو آموختم                                 هرگزت روزي بكس نفروختم

چون خريداري تو كردم  بسي                                 هرگزت نفروختم چون هر كسي   در دم آخر خـــــريداريم كن                                  يار بي ياران تويــــــي ياريم كن

حكيم عمر خيام و نوروز

       ابوالفتح و بقولى ابوحــفص غياث‌الدين عـــمربن ابراهــيم   نيشاپورى كه او را خـــيام و خيامى نيزنامـــيده اند بــين سال ­هاي 515 – 517 ه‍ . ق وفات نمود. وي حكيم ، رياضى‌دان ­ و شاعــرمعروف قرن پــــنجم و ششم هجري ­_قمري است.

        نوروز در رباعيات اين شاعر فرهيخته كه با لطافت خاص خود سروده شده، به زبان هاي ديگر نيز ترجمه شده است وي در رباعيات خويش هــماند شاعران ديگر از نوروز يادنـموده كه مااز آن مجموعه سه رباعي را برگــــــزيده ايم ، كه درذيــــل بخوانش ميگيريم:

بر چـــهره گل نســـيم نوروز خوشست

در صحن چمن روي دلفروز خوشست 

از دي كه گذشت هر چه گويي خوش نيست 

خوش باش زدي مگو كه امروز خوشست

¯                  ¯                   ¯ 

چون ابــر به نوروز رخ لالـــــــه بشست

بر خيز و بـــجام باده كن عـــزم درست 

كاين سبزه كه امروز تــــماشاگه ماست 

فردا همه از خاك تـــو بر خواهند رست 

¯                  ¯                   ¯ 

چون لاله به نوروز قـــدح گير بدست 

با لاله رخي اگـــــر ترا فــــرصت هست 

مي نوش به خرمي كه اين چرخ كهن 

ناگاه ترا چـــــون خاك گـــرداند پست

ارسالي صفي الله « صميم» از ليسه عالي خراسان

از نصــــــايح بزرگان

*  شايع ترين كلمه شهرت است دنبالش نرو. 

* لطيف ترين كلمه لبخند است آن راحفظ كن.

* حسرت انگيز ترين­كلمه­حسادت­ است از آن فاصله بگير

*ضروري ترين كلمه تفاهم است‌آن را ايجاد كن. 

*  سالم ترين كلمه سلامتي است به آن اهميت بده . 

* اصلي ترين كلمه اطمينان است به آن اعتماد كن.