برگشت به قبل

شماره سوم سال اول ماه سرطان 1387

کۉی اوجی ده اوزیلگن تار

           "دوتار" اۉزبېک خلقی نینگ قدیمی چالغـــــــــواسباب لـریدن بیـریدیر. عزیزاولکه میز

افغانستان نینگ ایریم ولایت لری اینیقسه فـــاریاب ولایتی ،اندخـــوی اولوســــــوال لیگی ده بیر

عصر دن کۉپراق مـــدت دن بویان رواجی بۉلیب،اونینگ چالینیشی عنعنه گه ایله نیب قالگن.بوچـــــــالغواسبابی اوزاق ییل لـــــردوامیده اندخوی اولوسوال لیگیده تورلی اۉلتیریش لر،بیرم لر،

اینیقسه کېچه لر اۉتکزیله دیگـــــن مجلس لـــــــــــرده چالینه دی. دوتار سحرلی آوازی نینگ یوزلــرچه عـــــــــــــلاقمندلری وشیدا لری بار. 

       غفار خان آتی بیلن مشهور « استاد غفار کمال » دوتارنی قیامی گه یېتکریب چله دیگن تنیقلی صنعت سیمالریدن بیری دیر.اســـتادعبدالغفورکمال بیرهنرمندعایله ده توغیلدی،دوتار

بیلن اولغــه یدی ودوتــــاربیلن بیــرگه یشب کېلدی .اوعمری نینگ اخیریگچه اولوس خـدمتیده بۉلیب،

اېل – اولــوس دردی نی ،قیغــــــوـ المی نی دوتارپرده لـــــری همده فارم آوازی بیلن ینگره تدی.

اوتیــــریک لیگی نینگ سۉنگی دم لریگچه کۉیله دی ودوتارچالدی .

       رحمتـــلی استـادعبدالغفورکمال هجری شمسی 1306- ییلی اندخــوی نینگ"بابه خواجه"

آتلی گذریده بیرهنــرمندوهنــــرسېورعایله ده دنیاگه قــــدم قـــۉیگن. آته سی "سیدکمال "

هم دوتارچی استادلــردن بۉلیب ،اۉغلـــــــی عبدالغفــــــــور کمــــال نینگ کمالاتگه اېریشیشی گه

 اولکن حصه قۉشگن .

        رحمتلی استادعبدالغفورکمــــــــال باشلغیچ تعلیم نی خصوصی مکتب ده آلیب، کېینچه  رســمی مکتب لرده

اۉقیگن. آته سی سیدکمال 1336- ییـــل لــــرگــــــــــه قــــدردوتارکــلاسیک مــــوسیقی سی نینگ تانیقلی استادلریدن بۉلگن.کمــــال هـم انه شـــــونده ی بیرعایلــــــه ده دنیاگه قــدم قۉیگنی باعث آته سی ایزیدن باریب استادلیک مقامیگه اېریشدی.اودوتارچالیش همده کویلش گــــــــه جان ودل بیلــــــن قیزیقیب اونگه مهـــــــــرینی قۉیدی .او، باشلنغــــــــیچ بیلیم ومعلومات لرنی آته سی دن

اۉرگنــــدی. فرهنگی فعــــــــــالیت لـــــــــری آقیمیده انچه عرفانی،اخـــــــــلاقی،تربیتی وتغزلی شعـــرلرنی یاد آلیب مقـــام پرده لریده کویلب، کۉنگـــول لـرگه قووانچ ودل لر

گه ســــرور بغیشله یدی.

       1336- ییل آته سی جهاندن کۉزیومیشی بیلن ،موسیقی شیدالری چوقور قیغوگه

باتدی.رحمتلی استادعبدالغفورکمال آته ســـــی وفـــات اېتگنیدن کېین،اونینگ دردو

المیدن کۉپ اچــینیب ،دردوغمی نی دوتارپرده لریده کــویله ی باشله دی. عبدالغفورکمال عصـــــرنینگ استادلریدن بۉلمــــیش رحمــــــــتلی "استادسیف الدین مخدوم "شاگردلری قطاریده دوتاررمزلرینی اۉرگنه دی.

        کمال،استـــــادسیف الدین مخدوم اۉلگنیدن سۉنگره،رحمــــــتلی استاد صـــدرالدین حافظ

قاشیده مقام کـــــــــویلشگه وتنبورچـــالیشــــگه باشــــله یدی.استـادصدرالدین حافظ

 وفاتیدن کېین استادعبدالغفورکمال اوچون اندخوی شهریده اۉز هنــــری نی باییتیشگه مراجعه قیله دیگن باشقه استاد

 قالمه یدی.شونگه قره مای رحمتلی غفارکمــــــال برمـــاق لــــــری دوتاروسه تار

پرده لری نی چېرتیش ده دوام اېتیریب، بویوک نام،اولکن شهــرت واولوغ مقـــــام گه اېگه بۉله دی.اواۉزبېکستان وتاجیکستان رادیولری نینگ سازوآوازبرنامه لرینی دقت بیلن اېشیتیب ،کمچیلیک لرینی برطرف اېتیب باره  دی.او  مقام تور لــــریدن :نوروزصــبا، عراق بخارا،نثرعشاق،فغان،بیباکچه،راحت،دلخروش کبی لرنی عارف علی مخدوم،برنااسحا قوا،بېرته داودوه سېنگری استادلردن تقلید اېته باشله یدی.

         رحمتلی استادکمال،موسیقیدن تشقری اندخوی فرهنگی ،علمی وادبی شخصیت لـــــــری همده قلم ارباب لری بیلن هم علاقه ده بۉلیب اولرنینگ ادبی یاردم لریدن هم بهره لنگن.جمـــــله

دن الحاج صوفی محمدرحیم قاضی زاده اندخویی بو ساحه ده استادغفورکمال گه کته یاردم

لربېرگن .  

       رحمتلی استادعبدالغفورکمال شش مقــــــــام شاخه لری نی یخشی کویلب، اولکن موفقیت لرگه اېریشگن؛ جمله دن : عشاق،عراق بخارا،فــرغانه عراقی،ساقینامۀ عراق،نثرعشــاق،نوروزصبا، بیباکچه، شهناز، گلیار، بازارگانی، گریه، مستزاد، دلخروش، فغان، چهارضرب، قلنـــدری،راحت

کویی،گــــــۉزل فــــرغانه،گلعذار،بیات،قۉشچنار،مسکین وباشقه لرنی تیل گه آلیش ممکن.

         استادکمال حقیده افغانستان تورلی نشریه لریده معلومات لربېریلگن.جمله دن ذولسانین

شاعراستادمحمدامین متین اندخویی بوکیشی حقیــــده اۉزبېکستان وتاجېکستان شش مقام خوان

لری بۉلمیش استادبرنااسحاقوا،بېرته داودوه همده استادحسن رجبی لرحضوریده کېنگ توضیحات لربېرگن.اوندن تشــــــقری استادکمـــــال نینگ دوتار،ســـــــه تاروتنبورپرده لریده کویله گن اۉقیش لری افغـــــــانستان رادیوآرشیفی وبلخ،جوزجان،فـــاریاب وآیینـــه تلویزیونی  همده رحمتلی نینگ مخلص لری یانیده موجوددیر.  بوندن تشقری رحمتلی استادعبدالغفورکمال بیرقنچه شاگردلرتربیه لب جامعه گه تاپشیرگن ؛جمله دن :

رحمتلی سیـــدجعفرقـــویاش،استــــامله،عبدالــــــرشیدغیرت واستادنینگ کته اۉغلی سیدکبیرجان

اوکیشی نینگ شاگردلریدن سنه له دیلر.

      استــــادنینگ آرزو- ایستک لری اۉزبېک کلاسیک موسیقی سی نینگ کېنگ ترقه تیشده

جوده هم کـــــــته بۉلگن؛اما مینگ افسوس که یوره ک خسته لیگی اۉنگه بوایش ده مجال بېرمه دی

و1387- ییل جوزا آیی نینگ بیرینچی سی ده عالم دن کۉزیومدی.انالله واناالیه راجعون.

غلام سخی وکیل زاده اندخویی

برگشت به قبل