|
شماره چهارم و پنجم سال اول ماه اسد و سنبله 1387 |
|
قرماق
یاز کونلری نینگ بیریده چاری چیچان بلیق آولش گه کېتیش نیتیده قرماقی نی حاضرلب، حولیسی نینگ بیر چېکه سیدن آقیب اوته دیگن اریقچه بوییگه بار دی- ده، اریقچه قیرغاقی نی کاولب بیر نېچه ته چوولچنگ نی تاپیب آلدی. چوولچنگ لر نی بیر گوگرد قوطی سی گه جایلشتیریب اوییدن اونچه لیک اوزاق ده بۉلمگن ایککی ادیر آره لیگی کول بوییگه جونب کېتدی. کۉل بوییگه یېتیب بارگن چاری چیچان، هر تمان گه نظر تشلب آخری بیر یېر گه اۉرنه شیب آلدی- ده قوطیچه سی نی آچیب اونده گی چوولچنگ لردن بیرینی قرماق اوچیگه ایلماقچی بۉلیب تورگنیده قوطیچه ده گی چوولچنگلر دن بیرته سی ایلان سیمان تاولانیب، گویا آزادلیککه چققن دیک قوانر و قه یېر گه دیر شاشیله یاتگن دیک سودره له باشله دی. بونگه کوزی توشگن چاری چیچان: "قنی بو تیررانچه آیم قه یېرگه چه باررکن و نیمه لر قیلرکن" دییه، قیزیقیب کوزی نی چوولچنگ دن اوزمه ی اونینگ حرکت لری نی کوزهتیب باردی. شو پیت قه یېردن دیر بیر چومچوق پیدا بۉلیب قالدی و اۉزاق دن نشان گه آلگن چوولچنگ نی کۉپ اوتمای ایککی یلمب بیر توتیب قویدی. کوتیلمه گن بو اولجه دن خرسند بۉلیب اۉز پتی گه سیغمه گن چومچوق اۉزی نی کۉز-کۉز قیلیب قناتلرینی ایککی تمان گه یایر و مئیسه اوستیده بغری نی یېرگه بیریب راحت لنیب یاتردی. شو آنده توستدن بیر حادثه یوز بیردی. هوا دن تاوش تیزلیگی ده بیر قیرغی شونغیب کېلدی- ده هلی گی "مغرور" چومچوق نی ایککی پنجه سی آره سیگه سیقیب آلدی و شیپ اېتیب قیته هوا گه کوتریلدی. او هوا ده اۉز اولجه سی نی تمتی قیله آلمه دی شکل لی قیته یېرگه قونیش گه قرار قیلدی و اوشه یقین لیک ده گی بیر جیده درختی شاخیگه قونره کن چومچوق نینگ پتلری کوککه ساورلدی. هلی گه قیرغی اوتکیر تومشوق لری بیلن چومچوق نی یولیب- یلمب بیر لقمه قیلیب قوییدی. چومچوق نی تمتی قیلگن قیرغی جیده درختی شاخه سی دن اوچیب بیر خرابه دیوال اوستی گه قوندی و هاردیق چیغاریش مقصدیده کۉزلرینی یومیب مورگی باشله دی. شو آنده یشین تیزلیگی ده الله قه یېردن بیر قشقیر پیدا بۉلدی- ده قیرغی نینگ بویینی دن تشله گنیچه آلیب قاچدی. او اۉز اولجه سینی تمتی اېتیش اوچون قوله ی راق یېر قیدریب چکه لک زار آره لب کیته یاتکن اېدی کوتیمله گنده "شهرهق" له گن آواز قولاققه چلیندی- یو قشقیر نینگ فغانی کوککه کوتریلدی. بو یاقیم سیز تاوش نی ایشیتگن چاری چیچان نینگ یوره گی آرقه گه تارتیب کېتدی. شو آره ده چکه لک زار دن بیر کیشی، کۉرینیشی دن آوچی گه اوخشاگن بیر چیچان آدم چیقیب کېلدی. انه شونده چاری چیچان قشقیرنی قاپقانگه توشگنی نی فرقی گه ییتدی. شتهی آوچی ایسه خورسندلیگی دن گویا کویله گی گه سیغمای قشقیر تمان یوگیریب بارهر اېدی. قپقان ده گی قشقیر اېسه جان تلو سه سی ده قاچیب قوتیلیش گه حرکت قیلردی. اما کۉپ اوتمه ی قشقیر نینگ اولجه سی بوغیزیده آوچی نینگ قۉلی گه توشدی. شتهی آوچی درحال اونی قاپقاندن چیقهریب آلدی-ده، قاپقان نی اۉز اورنیگه قیته قوریب قوییدی و چاری چیچان تامان یوره باشله دی. چاری چیچان اېسه اۉزی نینگ قرماغی بیلن آوره بلیغ ایزلر اېدی. شتهی آوچی گه اعتبار هم بېرمه دی. بونی پئیقه گن آوچی جیم گینه آرقه سیگه قیتتی- ده، اوشه یقین ده گی کوکه لمزار گه باریب هلی گی قپقان گه توشگن قشغیر نینگ تیری سینی شیلیش گه کیریشدی. او کۉرینیشی دن بو کونگی اولجه سیدن نهایت ده ممنون گه اوخشردی. بوگون گی ایش بیتدی- دییه، قلین سایه سالیب تورگن درخت آستی گه باریب چوزیلدی-ده و راحت له نیب دم آلیش گه باشله دی. آره دن اونچه وقت اۉینش گه اولگورمه گن اېدی، چاری چیچان نینگ کۉزی جان تلوه سه سیدن اۉزی نی هر تمان گه اوریب بقیره یاتگن و بوینیگه کپچه ایلان اۉرهلگن شته ی گه توشدی. ایلان لیگی نی قیلیب. زهر نی سالمه گونچه آوچی نینگ بویینی دن اوزاق لشمه دی. بو حالت نی کوزاتیب تورگن چاری چیچان ایلان دن اۉچ آلدی- کپچه نینگ باشی نی ینچیب تشله دی. دیمک، بیر سېس ده چوولچنگ نی قوش، قوش نی قیرغی، قیرغی نی قشقیر، قشقیر نی آوچی، آوچی نی ایلان، ایلان نی بلیق چی یستیغی نی قوریتدی. بو حادثه چاری چیچان اوچون شونچه لیک آغر کیچدی که او حتی بلیق آولش دن هم واز کیچیش گه مجبور بۉلدی. مایوس بیر احوال ده اۉز قرما غی یانیگه قیتیب باریب. قره سه، قرما غی سېکین- استه کول اورته سی گه سوریلیب کیته یاتگنی نی کۉردی و در حال اونی اوشلب سوو دن تارتیب آلدی. قرماغ گه ایلینگن سزن بلیق نی آزاد قیلیب، قیته سوگه تشله دی. شوندن سۉنگ چاری چیچان اوزیچه فکر قیله باشله یدی- "نخواهد که بیر تیریک جان بشقه بیر تیریک جان گه قرشی هجوم قیلیب کون کیچیرسه. هه، بو ایش فقط انسان گه خاص بۉلیشی نی بیلردیم، چونکه او عقل اېگه سی. انسان نه فقط بشقه لر گه بلکه اۉزی گه و اۉز هم نوعی انسان گه هم اۉچ دیر. انسانلر دیر که بیر- بیرینی یقیتیش، شکست یېتکیزیش، خانه ویران قیلیش، بوتون- بوتون خلق لرگه قیران کیلتیریش، عقل- ذکاوتینی شو یۉلده اېش گه سالیش، بیری بشقه سیگه قرشی حسد قیلیش، فیسق- فساد، غیبت نی اۉزی گه کسب قیلیب آلیش بیلن آواره. الحذر، بوندن اوتر مصیبت هم بۉلیشی ممکن می انسان اوچون!؟"- دییه، اۉز عالمی گه غرق بۉله دی چاری چیچان. چاری چیچان اۉز کۉرگن- کیچیرگن لری نی آنگی ده سرحساب قیلرکن حیات واقعه لری نینگ حقیقت اېکن لیگی نی و بو حقیقت نینگ ینه بیر حقیقی تمانی بارلیگی نی تاکید له یدی. اونگه کوره، فیسق- فساد و غیبت گرچه کتته- کیچیک، اوزون- قیسقه، کېنگ یا که تار مقیاسلی فاجعه لرنی یره تیش گه اولگورسه- ده. اما آخری باریب محو بولغوسیدیر. فوزیه ارال |
