|
با نزدیک شدن نوروز هزاران تن از هموطنان ما از گوشه و كنار كشور به شهرباستاني مزار شريف جهت زيارت روضه مبارك حضرت (علي كرم الله وجهه) گرد هم میآیند و با اشتياق تمام در اطراف روضه مبارك ، يار پيامبر اسلام ( ص) بر افراشته شدن جهنده مبارك را تماشا مي كنند.
رفتن به زيارت ها خصوصا به زيارت حضرت علي كرم الله وجهه در مزار شريف كه به نام ميله گل سرخ مشهور است و رفتن به زيارت حضرت علي در كارته سخي كابل، از مروجترين مراسم نوروزي است كه در افغانستان از سالها به اين سو برگزار مي شود و در ديگر ولايات نيز خانواده ها به زيارت هاي كه در آن ولايت ها وجود داشته باشد، به خاطر دعا و درود مراجعه مي كنند. بردن " نوروزي" نیز در نوروز به خانه نامزد ها مروج است. خانواده هاي نامزد های پسر در اين روز براي عروسان آينده شان نوروزي مي برند؛ اين نوروزي نظر به قدرت و توان خانواده هاي داماد ها فرق مي كند، كه شامل چند دست لباس، لوازم آرايش و بعضي چيز هاي ديگر است.
هر سال با فرا رسیدن نوروز رسم و رواج های نوروزي در افغانستان راه اندازی می شود و با نزديك شدن نوروز هر خانواده اين رسمها را به جا ميكنند. اولين قدم اين مراسم خانه تكاني است كه به اميد آنكه گرد و غبار سالهاي گذشته را دور سازند و سال نورا با خوشي و تازگي آغاز نمايند خانواده ها خانه تكاني مي كنند و به اين ترتيب ميله ها و عنعنات مختلف نوروزي يكي بعد ديگري برگزار مي شوند.
هفت ميوه، يكي از رسم هاي نوروزي است كه يكي دو شب قبل از فرا رسيدن نوروز هر خانواده اي ميوه هاي خشك به اندازه توان خريداري نموده، بعد از شستن در آب جوشانده كه اندكي سرد شده باشد، به همراي يك مقدار هيل يكجا انداخته و در روز نوروز به همراي دوستان و نزديكان شان يكجا ضمن ديد و واديد صرف مي كنند. در مورد قدامت هر یک از رسمهای نوروزی نظرهای در تاریخ و ادبیات کشور وجود دارد و هفت میوه نیز که یکی از رسمهای قدیمی نوروزی است، دارای منشای خاص خود است.
همچنان هفت سین که بالای خوان نوروزی در شب نوروز چیده می شود، نیز از دیگر رسمهای نوروزی است که شامل سبزه، سیب، سرکه، سمنک، سمارق، سیر و سبزی است.
اما گرمترين ميله نوروزي، ميله سمنك است كه در شبهاي نوروز در اكثر ولايات كشور خصوصا ولايات شمال كشور راه اندازي مي شود.
ده پانزده روز قبل از نوروز مقداري گندم را در يك سطل آب انداخته و هر روز آب آنرا تبديل مي نمايند تازماني كه گندمها نيش بكشند، بعدا گندمهاي نيش كشيده را در قابها هموار نموده در آفتاب مي گذارند و زود- زود آب مي زنند.
بعد از چند روز گندمها سبز مي شوند. بعدا اين گندمهاي سبز شده را توته نموده از ماشين مي كشند و آب به دست آمده را در يك ديگ بزرگ مي اندازند، بعد اتش را روشن نموده با كفچه شور مي دهند، در اين آب غليظ آرد و آب را به تدریج علاوه مي نمايند.
سمنك را بايد در حدود 7 تا 8 ساعت بدون وقفه با كفچه شور بدهند در غير آن زير ديگ مي چسپد و تمام مواد بي كاره مي شود.
در شبي كه سمنك را مي پزند خانواده هاي نزديك گرد هم مي آيند، ابتدا يك زن سالخورده خانواده ديگ سمنك را به كمك ديگران بالاي ديگدان گذاشته و آتش آنرا روشن مي كند و بعدا مردان ديگ سمنك را با كفچه شور مي دهند، دختران و زنان جوان " دايره" را گرفته با علاقمندي مي خوانند ومینوازند:
سمنك نذر بهار است ميله شب زنده دار است اين خوشي سال يكبار است سال ديگر يا نصيب سمنك در ديگ ما كفچه زنيم ديگران در خواب ما دفچه زنيم
سمنك را تنها هم مي خورند، ولي معمولا صبحانه آنرا همراه با شير، قيماق و يا روغن زرد نيز مي خورند كه مزه ولذت خاصي دارد".
سمنک در قدیم جز و مراسم نوروزی بوده است و سمبول سبزی و خرمی و زنده شدن دوباره است. از رسم و رواج هاي ديگر نوروزي رفتن به مناطق سبز است كه به نام "سبزه لگد " ياد مي شود و مردم عقيده دارند كه رفتن به سبزه لگد مفيد است و به صحت فايده دارد و از جانبي روحيه آدم را كه سرماي زمستان پژمرده کرده بود، شاد مي سازد. |