افغانستان آيدين فرهنگي انجمني اولکه نينگ بيرتعداد فرهنگ سيوروايزگوتويغوليک ييگيت لري تمانيدن که جامعه ميزنينگ اونگه ضرورتي باراورته گه کيلدي. ييگيت لريميزني تعليمي سطحيني يوقاري ايلتيش، فرهنگ اوستيريش گه ياردم ايتيش بوانجمن نينگ اصلي هدفي تشکيل بيره دي افغانستان آيدين فرهنگي انجمني، بيرايرکين بنياد، غيرسياسي وبيرتمانگه تيگيش لي سيزبوليب، مالي وجه لري انجمن اعضا سي ايله تمويل بوله دي.

آيدين تخار عالي اوقويورتي 1385-نچي ييل عقرب آييده تخار ولايتيده هميشه ليک فعاليت گه     باشله دي .

تیل  بیلماق و بیلدیرماق وسیله سی بولیب انسان لر تیل واسطه سی بیلن کونلیک ضرورت لرینی عمل گه آشیره دیلر. اگر تیل بولمسه ایدی انسان لرنینگ تیریک لیک و یشش لریده کوپ قییند چیلیک لر یوز بیرر ایدی.

         ترکمن ادبیاتی  آسمانی نینگ یالقیملی یولدوزی و ترکمن ادبیاتی نینگ اساس و بنیادی نی غویان بیوک شاعر و ایل شناس مخدومقلی فراغی حضرت لری دور .

ببر کيشي نينگ بير صاحب جمال خاتوني بارايدي . وفات ايله دي . وقين آنه سي کوپ  ياش غه کيرگن کمپر ايدي . مهر نينگ سببي بيرله اويده جاي آليب قالدي . اول کيشي انينگ بيلن سوزلش ماقدين جان و دل بيلن رنجور ايردي . ومهر سببي بيرله انينگ بيلن برحويليده تور ماق د ين بولک علاج      کوره آ لمس ايد ي . حتي آ شنا لريني بيرجما عه سي ا نينگ حا ليني سوره ما ققه کيلد ي لر.   بيري ا يد ي :

تيريكليك ميداني تينگسيزليك لر بيلن توگنمس كوره ش دور. هر كيشي اينتيله دي يخشيراق تيريكچيليگي بولسه، تريكچيكليك ني بيزه ته ديگان بيليم و دانش دور، بيليم انسان شخصيتي ني يوقاري ايلته دي، قيين چيليك لر توگونيني ييچيب و يولدن چيقه ره ديگان ايستكلرنينگ انسان آنگيدن يوويب و اونينگ اورنيگه اينجوكبي اويلاولرني قويه دي.

 1387نچی ییل سرطان آیی نینگ 14نچی سیده آیدین اندخوی عالی اوقویورتیده کانکورسیناوی نی ایکینچی پروسه سی یولگه تشلندی، بوسیناوگه 51 کیشی اندخوی وخانچهارباغ اولسوال لیگینی 12نچی بولیم نی بیتورگن وهمده 12نچی بولیم اوقوچی لری قتنشگن ایدی لر.

افغانستان اۉزبېک یازوچی و شاعرلری آرقه لی  پنج شنبه کونی میلادی 6 مارچ 2008 هجری 16 حوت 1386 تاریخیده افغانستان قلم انجمنی نینگ  کابلده گی دفتریده بیر کېنگاش بۉلب اۉتدی. کېنگاشده انچه موضوعلر اوستیده بحثلر بۉلب آستده گی شو ایکی موضوع تصویب بۉلدی.